contact us

Use the form on the right to contact us.

You can edit the text in this area, and change where the contact form on the right submits to, by entering edit mode using the modes on the bottom right.

         

123 Street Avenue, City Town, 99999

(123) 555-6789

email@address.com

 

You can set your address, phone number, email and site description in the settings tab.
Link to read me page with more information.

LEGENDY MODY

Filtering by Tag: Berlin

Kaufhaus Gerson – pierwszy berliński dom mody

Natalia Wąsik

Projekt domu Gerson z roku 1922/Źródło: Instagram @diktats_bookstore

Projekt domu Gerson z roku 1922/Źródło: Instagram @diktats_bookstore

Herrmann Gerson urodził się jako Hirsch Gerson Levin w roku 1813 w Prusach (jego rodzinna miejscowość znajduje sie obecnie w Polsce, na terenie powiatu gryfińskiego). Jako dwudziestolatek wyjechał do Berlina, gdzie zajmował się sprzedażą używanej odzieży. Tak zaczyna się historia pierwszego berlińskiego domu towarowego.

W cztery lata po przyjeździe otworzył zakład specjalizującu się w produkcji lnu i jedwabiu. Już w roku 1842 stał się dostawcą pruskiego dworu, a sześć lat później na Werderscher Markt 5 otworzył własny dom konfekcji. W samej tylko siedzibie firmy zatrudnionych było dwustu specjalistów, a w szwalniach jeszcze półtora tysiąca szwaczek. W ślad za Gersonem poszli inni. Już na początku lat 60 XIX wieku przy Hausvogteiplatz mieściło się dwadzieścia zakładów konfekcyjnych, a dziesięć lat później – dwa razy więcej. Kaufhaus Gerson wyróżniał się jednak pod względem rozmachu. Po śmierci Hermanna Gersona w roku 1861 firma została przejęta przez jego braci, a interes kwitł dalej. Jeszcze w latach 90 Dom Towarowy Gerson uznawany był za największy w Berlinie z obrotami w wysokości trzydziestu milionów marek.

Po przejęciu władzy przez Hitlera, kraj ogarnął tzw. Judenboykott (bojkot Żydów). Nawoływano Niemców, by nie kupowali oni w żydowskich sklepach, a także utrudniano pracę ich właścicielom. 7 kwietnia roku 1933 w życie weszła ustawa umożliwiają zwalnianie żydowskich pracowników. Szacuje się, że na Hausvogteiplatz – odzieżowym zagłębiu Berlina lat 30 – zatrudnionych było 25 tysięcy pracowników pochodzenia żydowskiego, sam Gerson również był Żydem. Dom Towarowy Gersona został przejęty przez firmę Horn, a do obozów zagłady trafiły łącznie cztery tysiące pracowników.

W roku 2000 na Hausvogteiplatz stanął pomnik upamiętniające wymordowanych Żydów pracujących w branży odzieżowej.

Polub nasz fanpage na FB: DYKF Facebook

 

Tekst: Natalia Wąsik

Georg Simmel - prorok świata mody

Jagoda Lisiak

Esej „Filozofia mody”, w Polsce niestety niemalże niedostępny. Ostatni raz ukazał się w Polsce w roku 1980, nakładem wydawnictwa Wiedza Powszechna/www.amazon.com

Simmel jest jedną z tych postaci, która przez pamięć współczesnych modą zainteresowanych została potraktowana po macoszemu. Dużym błędem byłoby zapominanie o człowieka, który w roku 1905 przewidział poniekąd sieciówki, celebrytów i antymodę.

Urodzony w Berlinie w roku 1858 studiował na uniwersytecie Humboldtów (wówczas  Friedrich-Wilhelms-Universität), gdzie po raz pierwszy spotkał się z ideą mody jako zjawiska teoretycznego. Zainspirowany Kantem – o którym pisał pracę habilitacyjną – rozpoczął własne badania.

W roku 1900 opublikował esej „Filozofia pięniądza”, w którym przewidywał nadanie pieniądzom wartości boskiej. Pięć lat później powstał esej „Filozofia mody”.

Uniwersytet Humboldtów (za czasów Simmla Friedrich-Wilhelms-Universität)/fot. Natalia Wąsik

Simmel definiuje modę jako wypadkową wpływów klasowych. Z jednej strony niższe klasy społeczne naśladują wyższe, z drugiej – wyższe odcinają się od nich. Mimo że klasy społeczne – przynajmniej z eurocentrycznego punktu widzenia – straciły rację bytu, teoria Simmla wciąż jest aktualna. Miejsce możnych zastąpili celebryci.  Do grona aktorów i piosenkarzy dołączają internetowi influencerzy, odgórne impulsy nadawane są coraz szybciej. Niższe klasy muszą nadążyć z wytwarzaniem produktów, które zaspokoją ich potrzebę przynależności społecznej. Oznaką funkcjonowania tego modelu są trendy, które regularnie się zmieniają (by za jakiś czas wrócić, co Simmel podkreśla). Ich dalszą konsekwencją są podróbki, mające za celu sztuczne podwyższenie statusu społecznego. Rozwiązaniem pośrednim – sieciówki. 

Wspomniana zostaje też próba stworzenia antymody. Trzymający wysoko głowy modowi pozorni ignoranci w klimacie normcore choćby nieświadomie tworzą modę. W momencie, kiedy zaczynają być naśladowani, powstaje moda. Pozornie zamierzona antymoda staje się trendem i umiera śmiercią naturalną.

Dom, w którym mieszkał Georg Simmel (Berlin, Nussbaumallee 14)/fot. Natalia Wąsik

Co uderza w myśli Simmla mimo upływu stu lat?

Obecnie prawie każdy aspirujący krytyk mody mógłby dojść do podobnych wniosków. Rzucić okiem na zdjęcia z paryskiego tygodnia mody, po tygodniu kupić kopię danego modelu w sieciówce. Minąć na ulicy sprzedawcę podróbek lub usłyszeć w autobusie rozmowę o końcu mody.

Simmel nie miał do tego dostępu. W XIX wieku modę regulowała głównie etykieta. Jego wnioski były wypadkową analizy pism Kanta, obserwacji i teoretycznych rozmyślań. Godnym podziwu jest to, jak daleko w przyszłość wybiegła jego wyobraźnia i jak wiele mechanizmów udało mu się przewidzieć.   

Polub nasz fanpage na FB: DYKF Facebook

 

Tekst: Natalia Wąsik

 

Christoph Drecoll – paryska zagadka

Jagoda Lisiak

Modelka w sukni wieczorowej Drecolla, magazyn Les Modes kwiecień 1914/Instagram: @the_art_of_dress

Na początku XX wieku w Paryżu znajdowały się dwa domy mody z nazwiskiem Drecoll w nazwie. Ch. Drecoll położony przy 4, Place de l'Opera i Christoph Drecoll przy 6, Rue de Paix. Czy był to przypadek? Dwóch projektantów odnoszących sukcesy w jednym mieście?

Historia zaczęła się w roku 1851, kiedy to w Hamburgu przyszedł na świat Christoph von Drecoll. Po skończeniu nauk w domu mody Röper&Messerschmidt, Drecoll wyjechał do Wiednia. Pracował tam dla Josefa Hallauera, a w latach 80tych otworzył własną firmę – Ch. Drecoll. Wiedeń końca XIX wieku to miasto balów, teatrów. Sam Drecoll popularność zdobył dzięki kostiumowi  zaprojektowanemu dla Adele Sandrock. Adele grała wówczas tytułową rolę w sztuce Schillera "Maria Stuart". Pozycja projektanta ugruntowała się dzięki księżniczce Elżbiecie, dla której wykonywał stroje do jazdy konnej. W roku 1895 sprzedał firmę wraz z prawem do wykorzystywania nazwiska Drecoll holenderskiej firmie "Kahn und Berg", Przypuszczalnie potrzebując pieniędzy na przeniesienia firmy do Paryża. Drecoll – już jako "Christoph Drecoll" – otworzył dom mody w Paryżu w roku 1907. Było to pięć lat po otwarciu salonu mody "Ch. Drecoll" przez firmę "Kahn und Berg". 

Metki Drecolla z różnych etapów twórczości oraz projektant w stroju błazna w roku 1925/Instagram: @kerrytaylorauctions

Paryż był za mały na dwa domy mody Drecoll. Po paru latach projektant został pozwany z powodu działań niezgodnych z umową z roku 1895. Ostatecznie przegrał sprawę o prawo do używania nazwy Ch. Drecoll. Projektant musiał zamknąć firmę. Mówi się, że przeniósł się do Nowego Jorku, choć historyk sztuki Adelheid Rasche wyklucza taką możliwość, nie znajdując żadnych śladów obecności Drecolla w Ameryce. Ostatnia udokumentowana działalność Drecolla miała miejsce w Berlinie na początku lat 30tych. To właśnie wtedy wydał książkę opisującą własne sukcesy, których nie da się potwierdzić mimo wielu lat badań prowadzonych nad postacią Drecolla. W październiku roku 1939 umarł w Lobetal, najprawdopodobniej popełnił samobójstwo.

Marka Ch. Drecoll rozwijała się prężnie. W 1923 roku została przeniesiona na 130 Av. des Champs Elysées, gdzie znajdowała się doostatecznego zamknięcia w 1963. Firma prowadzona od 1902 roku przez Marguerite Besancon de Wagner przeżyła samego Drecolla.

Polub nasz fanpage na FB: DYKF Facebook

 

Tekst: Natalia Wąsik

Modelka w stroju dziennym i kapeluszu Drecolla, magazyn Les Modes kwiecień 1914/Instagram: @the_art_of_dress